جامعه جهانی یکی از بحرانی ترین شرایط نامناسب بهداشتی در دهه های اخیر را به دلیل پاندمی کووید_19 و پیامدهای ناشی از آن از جمله بیماری صدها هزار نفر و میرایی ده ها هزار نفر تجربه می کند. در حالی که سازمان بهداشت جهانی (WHO) و بسیاری از کشورها تلاش خود را برای کاهش سرعت شیوع بیماری کووید_19 انجام می دهند،  اما دنیا با شیوع پدیده "همه گیری جهانی اطلاعاتی" مواجه شده است. چنانکه مدیر کل سازمان بهداشت جهانی جناب آقای تدروس در کنفرانس امنیتی مونیخ در ١٥ فوریه اظهار کرد که "ما فقط در حال مبارزه با بیماری همه گیر کووید_19 نیستیم. ما همزمان در حال مبارزه با یک اپیدمی اطلاعاتی(Infodemia) نیز هستیم" که خود می تواند یک مشکل جدی باشد.

منظور از اینفودمی پیش آمدن وضعیتی است که طی آن کاربران فضاهای مجازی دوشادوش ویروس به تبادل اطلاعات غلط و جعلی درباره این بیماری می‌پردازند که به سرعت در رسانه های اجتماعی در حال گردش  است و جامعه قربانی ویروس کرونا، با یک شبه‌ ویروس دیگری نیز روبه‌رو می شود. در این شرایط شفافیت اطلاعات پزشکی و سرعت انتشار اطلاعات دقیق و ثبات و پایداری آن‌ها اهمیت می‌یابد.

راهکارها برای مقابله با انتشار حجم عظیمی از اطلاعات ناصحیح، دفتر آموزش سلامت وزارت های بهداشت کشورها و متخصصان آموزش بهداشت باید به سرعت در مورد شایعات عمومی، ادراکات و باورهای ناصحیح و رفتارهای پیرامون کووید_19 اقدامات مناسب، مفید و مورد نیاز را برای کنترل اینفودمی ارایه دهند.

در این راستا براساس نامه انجمن علمی آموزش بهداشت ایران در تاریخ ۲۵ فوریه ۲۰۲۰ به وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران توصیه شده است که با توجه به شیوع کووید_19 بزرگترین مسئولیت ستاد ملی کرونا و مسئولان وزارت بهداشت، شفافیت، پاسخگویی و غنی سازی جامعه و اطلاع رسانی صحیح به جامعه و ترویج فرهنگ پیشگیری و خودمراقبتی در برابر کووید_19 است.

برای مقابله با شیوع بیماری کووید_19 باید اطمینان حاصل کنیم که در جهت توانمندسازی مردم و داشتن مردم آگاه که بتوانند در موقعیتی همانند مواجهه با بیماری کرونا، آگاه تر و با اطمینان بیشتر تصمیم گرفته و بدان عمل کنند، نیازمند ارایه اطلاعات صحیح و منسجم از طرف نظام سلامت درباره 19 COVID و از آن مهم تر جلب اعتماد مردم هستیم.

 

دکتر حمید عباسی

عضو هیات علمی گروه آموزشی بهداشت عمومی

منابع:

1‐  Zarocostas J. How to fight an infodemic. Lancet. 2020;395:(10225):676.

2‐CharltonE.How experts   are fighting the Coronavirus  'infodemic'  [Internet].    Geneva: World  Economic Forum;  2020  [cited  2020  Mar  24].  Available          from:   https://www.weforum.org/agenda/2020/03/how‐experts‐are‐fighting‐the‐coronavirus‐infodemic/.               

3‐  Schaake  M. Coronavirus shows Big Tec can  fight ‘infodemic’ of   fake news [Internet].Financial   Times;2020  [cited   2020  Mar 23]. Available from:https://www.ft.com/content/b2e2010e‐6cf8‐11ea‐89df‐

41bea055720b   

4‐ Iranian  Health Education  & Promotion  Association.Declaration of IHEPA  for ministry of Health for control of COVID‐19. Iranian   Health   Education & Promotion Association;2020  [cited  2020Mar24]. Availablefrom: http://files/site1/pages/scan0000.pdf.[Persian]