قاتل خاموش
قاتل خاموش

گاز مونوكسید كربن گازی بدون رنگ و بو است. عمده ترین منبع تولید این گاز سوختن ناقص نفت و گاز است ولی اصولاً در اثر احتراق هر نوع ماده سوختنی خصوصاً در محیط های در بسته و فاقد اكسیژن ممكن است تولید شود.
استفاده از آبگرمكن یا بخاری های مستعمل یا دارای نقص فنی و فاقد دودكش یا دارای دودكش بدون عملكرد مناسب در منزل بیشترین موارد ابتلا به مسمومیت را تشكیل می دهند.
از آن جا كه تمایل این گاز برای تركیب با هموگلوبین خون ما ۲۵۰ برابر بیش از اكسیژن می باشد لذا با بالا رفتن درصد آن در هوای اتاق، به سرعت باعث ایجاد مسمومیت خواهد شد و اكسیژن رسانی به بافت های مختلف بدن از جمله مغز و قلب را دچار اختلال می نماید كه به علت بی رنگ و بی بو بودن این گاز، ممكن است وجود آن در محیط تا زمان ایجاد علایم مسمومیت شدید مورد توجه واقع نشود. علایم مسمومیت حاد با این گاز شامل سردرد، سرگیجه، تهوع و استفراغ و احتمالاً درد شكمی و سپس حالت بیهوشی، تشنج و اغما می باشد.
از سایر علایم مسمومیت می توان به سفتی عضلات، افزایش تعداد تنفس، كاهش فشار خون و گاه تنگی مردمك ها اشاره كرد. باید توجه داشت كه اگر فردی در اثر ابتلا به مسمومیت با گاز مونوكسید كربن جان خود را از دست ندهد ممكن است دچار نواقص عصبی و روانی پیشرفته نظیر فلج عضوی یا اختلال قوای مغز میشود. مسمومیت شدید با این گاز می تواند كشنده باشد.
جدول 1 - اثرات بهداشتی مونوکسید کربن
|
مقدار ( PPM ) |
مدت تماس |
اثرات |
|
9 |
8 ساعت |
حد استاندارد ملی |
|
50 |
6 هفته |
تغییر در ساختار قلب و مغز حیوانات |
|
50 |
در 50 دقیقه |
تغییر در دید و شفافیت نسبی |
|
50 |
8 تا 12 ساعت |
اختلالات عصبی |
جدول 2- اثرات افزایش کربوکسی هموگلوبین خون
|
COHb(%) |
% اثرات |
|
1 > |
بدون اثر محسوس |
|
1-2 |
بعضی شواهد در رفتار |
|
2-5 |
اثر روی اعصاب مرکزی و اختلال در تشخیص فواصل زمانی |
|
5-10 |
عدم تشخیص روشن و سایر اعمال Psychomotor |
|
10< |
سر درد شدید، خستگی، گیجی، کما، قطع تنفس و مرگ |
بخاری ۴۴ درصد ، آبگرمکن ۲۵ درصد ، موتور خانه ۲۰ درصد ، شومینه ۸ درصد ، اجاق گاز ۲ درصد و سایر وسایل گازسوز ۱ درصد در مرگ خاموش افراد نقش دارند.



