تقویم روز
امروز پنج شنبه 30 خرداد ماه 1398 ساعت 20:27 ب ظ

دانستنی ها/ کلید حفظ سلامتی خواب خوب شبانه است

سال ها بود که محققان دلیل خوابیدن انسان را نمی دانستند، اما حقیقت این است که حین خوابیدن، مغز تازه کار خود را شروع می کند.

هنگامی که خواب هستید، مغزتان خاطره ها را به حافظه ی طولانی مدت منتقل می کند. مغز این کار را با تقویت یک سری اتصالات عصبی و تضعیف بعضی از آن ها انجام می دهد. مغز اتصالات و ارتباطات زیادی در طول روز برقرار می کند. برخی از این اتصالات ضروری نیستند و به هنگام خواب، آن ها را قطع می کند.

اکثر شما حتما متوجه شده اید که خوابیدن در به یاد سپردن چیزهایی که در طول روز یاد گرفته اید کمک می کند. در تحقیقی، شرکت کننده ها باید مهارتی را یاد می گرفتند که در آن، کلید هایی به ترتیب فشرده می شد. زمانی که یادگیری آن در روز و به یاد سپردنش به فردای آن روز تقسیم شد، شرکت کننده ها عملکرد بهتری را نسبت به زمانی که هر دو در یک روز اجرا می شدند، از خود نشان دادند. در تحقیق نشان داده شده که به هنگام خواب، مغز خاطراتی را که فکر می کند مهم نیست، دور می ریزد.

نکته ی مهم دیگر این است که در بیماری هایی مانند افسردگی و اختلال استرس پس از سانحه مغز خاطرات بد را حفظ می کند. در تحقیقی که اخیرا صورت گرفته نشان داده شده خاطرات بدی که حین خواب در مغز باقی می مانند، به سختی از بین می روند. به این معنی است که خاطرات بد نیز مانند خاطرات خوب در مغز باقی می مانند و به احتمال خیلی زیاد فراموش نمی شوند.

آلبرت انیشتین می گوید: فکر می کنم هیجان انگیز ترین کار در سیستم لنفاوی صورت می گیرد. در سال های اخیر تحقیقات زیادی در این زمینه صورت گرفته است. سیستم لنفاوی شبانه به هنگام خواب فعال می شود و سموم را دفع می کند.

فضای بین سلول های مغزی هنگام خواب گسترش می یابند و راه را برای دفع کثیفی ها از طریق مایع مغزی نخاعی آسان می کنند. جالب این جاست که اکثر این مواد پروتئین بتا آمیلوئید هستند که وجودشان در بدن باعث بیماری آلزایمر می شود. این پروتئین ها در روز انباشته و در شب دفع می شوند.

همه می دانیم عملکرد بهتر مغز به خواب بستگی دارد و برای انجام چند کار همزمان باید تقویت شود. کمبود خواب می تواند بر توانایی شخص در این مورد اثر بگذارد. رانندگی یکی از مثال های انجام دادن چند کار هم زمان است، چرا که از دست ها، پاها، چشم ها و هوشیاری فرد استفاده می کند.

افرادی که مبتلا به افسردگی هستند، یا کم می خوابند و یا بیش از حد. همچنین اگر کم خوابی منجر به افسردگی نشود، می تواند به بیماری های بدتر از آن تبدیل گردد. تحقیقات نشان داده اند افرادی که کمتر از 6 و یا بیشتر از 8 ساعت می خوابند، خیلی بیشتر از بقیه در معرض ابتلا به افسردگی و اضطراب هستند. بخشی از مغز که مسئول تنظیم چرخه ی خواب و بیداری است، در بیماری افسردگی از بین می رود.

اگر چه از نظر فنی آن چنان که مغز به خواب نیاز دارد، بدن نیازی ندارد، اما کم خوابی میتواند بیماری ها و اختلالات فیزیکی را تحت تاثیر قرار دهد. محققان در تحقیقات متوجه شدند که کم خوابی باعث افزایش وزن و کاهش کنترل قند خون می شود.

اگر فرزند داشته باشید، تا به حال متوجه شده اید زمانی که خوب نمی خوابند، بی حوصله شده و باعث آزار دیگران می شوند. کم خوابی اثرات کوتاه مدتی بر بچه ها می گذارد، اما اگر این حالت تداوم پیدا کند، اثرات منفی آن را در عدم رشد مغز می توان دید. خوابیدن در رشد مغز خیلی موثر است، به همین دلیل کودکان و نوزادان خیلی می خوابند.

تحقیقات نشان دادند کودکانی که به دلیل مشکلات تنفسی، شب ها به خوبی نمی خوابند، بیشتر از کودکانی که به خوبی می خوابند در معرض ابتلا به بیش فعالی هستند. همچنین کودکانی که خوب می خوابند عملکرد بهتری در مدرسه دارند. در مقطع دبستان، 18 دقیقه بیشتر خوابیدن در شب، باعث شده اثر بسیار خوبی در نمرات ریاضی و انگلیسی دانش آموزان دیده شود. برخی از مدارس برای این که گسترش مغز بچه ها به خوبی صورت گیرد، مدارس را دیرتر آغاز می کنند تا آن ها میزان خواب لازم را کسب کنند.

کلید حفظ سلامتی یک خواب خوب شبانه است. تحقیقات نشان داده است که بین خواب و سیستم ایمنی یک ارتباط مستقیم وجود دارد. یکی از عواقب محرومیت از خواب، تضعیف این سیستم است.

منابع:

-1The Effect of Sleep on the Immune System. Valley Sleep Center..Apr 24, 2017 | Sleep and healthSleep tips.

 

دکتر مریم دلاوری

عضو هیئت علمی دانشکده علوم پزشکی نیشابور

پیوند های مفید

www.3dots.ir